2/1/2016 2:54:16 PM

1- Làm thế nào để HS nhận thức đúng mình đang ở đâu: năng lực bản thân, hoàn cảnh gia đình, địa phương… để chọn cho mình 1 nghành nghề phù hợp


TƯ VẤN HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH THPT
1- Làm thế nào để HS nhận thức đúng mình đang ở đâu: năng lực bản thân, hoàn cảnh gia đình, địa phương… để chọn cho mình 1 nghành nghề phù hợp
Bắt đầu bước vào học kỳ 2 cũng là lúc các em học sinh lớp 12 chuẩn bị cho mình những kỳ thi quan trọng: thi tốt nghiệp và thi đại học, và cũng là lúc các bạn đang đứng trước thời điểm quyết định: chọn trường, chọn nghề như thế nào để phù hợp với mình. Muốn vậy, điều quan trọng bắt buộc là các em phải biết mình mong muốn gì, yêu thích điều gì và thế mạnh, năng lực sở trường của mình là gì…
           Chọn trường, chọn nghề đặc biệt quan trọng đối với các em học sinh lớp 12 bởi vì đó cũng chính là sự lựa chọn tương lai của các em. Nếu chọn cho mình một nghề phù hợp, ngoài việc giúp cho mỗi cá nhân đảm bảo cuộc sống vật chất, mà còn giúp họ có được niềm vui, hạnh phúc và dễ dàng thành công hơn trong cuộc sống. Thế nhưng hiện nay, hầu hết học sinh lớp 12 còn rất lúng túng và mơ hồ trước quyết định của mình, không dám chắc nghề mình định chọn có phải là nghề phù hợp với mình hay không, các em thiếu thông tin cần thiết để làm cơ sở trước khi ra quyết định.
           Theo kết quả khảo sát thực trạng “Nhu cầu tư vấn hướng nghiệp của học sinh THPT tỉnh Nghệ An, đa số học sinh lớp 12 thiếu sự hiểu biết đầy đủ về nghề nghiệp cũng như về đặc điểm bản thân, từ đó dẫn đến việc các em có suy nghĩ sai lệch trong việc định hướng nghề nghiệp tương lai.
Để thành công trong cuộc sống, các em học sinh phải biết lựa chọn nghề nghiệp cho mình phù hợp giữa nguyện vọng, khả năng của bản thân với nhu cầu của xã hội. Để chọn được cho mình một nghề phù hợp, các em cần chú ý một vài yếu tố sau trước khi ra quyết định:
          1- Tìm hiểu thế giới nghề nghiệp, đặc biệt phải có sự hiểu biết đầy đủ đối với nghề mà các bạn định chọn; sự hiểu biết này bao gồm:
- Hiểu biết những yêu cầu của nghề đối với người lao động, hiểu được những chống chỉ định trong nghề, hiểu được môi trường làm việc của nghề đó.
- Hiểu biết về thị trường lao động, tức là nắm bắt được nhu cầu của thị trường lao động, là nơi mà các bạn sẽ tham gia lao động sau này, dự đoán được xu hướng phát triển của nghề nghiệp.
         2- Khám phá bản thân, điều này có nghĩa các em phải nhận biết rõ hứng thú, năng lực, đặc điểm tâm sinh lý (tính cách, khí chất, điều kiện sức khỏe…), quan điểm về hệ thống giá trị cuộc sống… của bản thân để từ đó so sánh, đối chiếu với yêu cầu mà nghề mình định chọn đặt ra.
        3- Quan tâm đến điều kiện kinh tế gia đình, đây cũng là một yếu tố quan trọng để các em có thể yên tâm theo đuổi quá trình đào tạo nghề.
         Muốn đạt được các yếu tố trên, các em cần phải biết tích cực học hỏi, tìm kiếm thông tin, tham gia các hoạt động ngoại khóa có liên quan đến nghề nghiệp, tham khảo những lời khuyên bổ ích từ gia đình, nhà trường hoặc từ các nhà tư vấn hướng nghiệp, để từ đó có thể chủ động đưa ra quyết định hợp lý. Các em phải luôn năng động, luôn mở rộng tầm mắt, đừng để tự đóng khung mình vào một quyết định nghề nghiệp vội vàng nào đó để rồi cả đời phải gắn mình vào một công việc mà mình không hề yêu thích và hứng thú.
Sự lựa chọn và quyết định là của các em. Hãy suy nghĩ thận trọng và chuẩn bị chu đáo để có một quyết định đúng đắn. Thành công nằm trong tay các em, điều đó là chắc chắn!
2- Kinh nghiệm để Chọn trường “vừa sức”
Nhiều câu hỏi do chính thí sinh đặt ra trước mỗi kỳ thi tuyển sinh tựu trung là nên chọn nghề, chọn ngành học hay chọn trường thi? Trả lời câu hỏi này, các em phải xác định nên đi theo hướng nào, ĐH, CĐ hay CĐ nghề, trung cấp nghề?
Hằng năm có trên 2 triệu lượt thí sinh đăng ký dự thi vào ĐH, CĐ, có 69% thí sinh đến dự thi, trong đó 22,2% trúng tuyển. Có 79,3% thí sinh dự khối thi và điểm chuẩn khác nhau. Số thí sinh đạt từ điểm sàn trở lên là 33,9%, trong đó 6,3% là thí sinh tốt nghiệp các năm trước. Như vậy, vẫn còn nhiều học sinh chưa biết tự lượng sức mình để chọn hướng đi phù hợp sau tốt nghiệp THPT.
Cả nước có trên 4.000 ngành tuyển sinh ở trình độ ĐH, CĐ với  tạo ở nhiều cơ sở khác nhau. Vì vậy, học sinh có nhiều cơ hội lựa chọn ngành phù hợp với sở thích nghề nghiệp bản thân. Tuy nhiên, do điểm đầu vào của các ngành học ở các trường khác nhau nên thí sinh cần xác định khả năng học tập của mình qua việc xác định kết quả học tập các môn học THPT có liên quan đến từng khối thi, theo các bước sau:
Bước 1 - Xác định khối thi nổi trội nhất
Việc chọn ngành nghề theo sở thích nghề nghiệp còn tùy thuộc sức học của  các em. Sức học có thể được đo lường dựa trên kết quả học tập ở bậc THPT. Kỳ thi tuyển sinh ĐH có các khối thi A,A1, B, C, D với các môn thi tương ứng: toán, lý, hóa; toán, hóa, sinh; văn, sử, địa; toán, văn, ngoại ngữ. Căn cứ kết quả học tập THPT của các môn nói trên, thí sinh có thể tự xác định hai khối thi nổi trội nhất.
Để xác định, đầu tiên các em phải tính điểm trung bình (ĐTB) từng môn trong mỗi khối thi bằng cách cộng ĐTB năm học của từng môn ở cả ba năm lớp 10, 11 và 12. Trong đó, do đề thi được ra theo chương trình THPT hiện hành, chủ yếu là chương trình lớp 12 nên điểm của lớp 12 cần được xem xét quan trọng hơn bằng cách nhân hệ số. Nếu em chọn hệ số 2 cho điểm của lớp 12, khi tính ĐTB năm học của một môn nào, các em sẽ lấy tổng điểm của môn đó (sau khi đã nhân hệ số 2 cho điểm năm lớp 12) chia cho 4. Cộng ĐTB ba môn em sẽ được điểm học tập của khối. Ví dụ ĐTB môn toán = (ĐTB năm học môn toán lớp 10 + ĐTB năm học môn toán lớp 11 + ĐTB năm học môn toán lớp 12x2)/4. ĐTB môn toán: (9,7+9,0+8,9×2)/4 = 9,1; ĐTB môn hóa: (8,4+8,0+8,3×2)/4 = 8,3; ĐTB môn sinh: (8,0+8,4+8,0×2)/4 = 8,1. Như vậy, điểm học tập khối B sẽ là: 9,1+8,3+8,1 = 25,5 điểm.
Bước 2 - Xác định khả năng tự làm bài thi tuyển sinh
Các em có thể tự ước đoán khả năng làm bài thi tuyển sinh (của khối thi tương ứng), gọi tắt là hệ số T. Thông thường, hệ số T sẽ lớn hơn 0 và nhỏ hơn 1. Hệ số T phụ thuộc nhiều yếu tố như trình độ của học sinh, nội dung đề thi, tâm lý của người làm bài thi... Do vậy các em có thể tự ước đoán hệ số T hoặc có thể tính hệ số T của mình thông qua việc giải đề thi tuyển sinh (có cùng khối thi mà thí sinh dự định thi) của những năm gần nhất. Lưu ý, việc giải đề thi các năm trước phải được thực hiện trong điều kiện như thi thật.
Chẳng hạn, khối A, B là hai khối mà các em có ĐTB khối cao nhất, các em sẽ tính hệ số T của hai khối này bằng cách lấy kết quả làm bài của ba môn thi chia cho 30 (công thức: TA = (kết quả làm bài thi môn toán + môn lý + môn hóa)/30 hoặc TB= (kết quả làm bài thi môn toán + môn sinh + môn hóa)/30). Ví dụ, em thử làm đề thi tuyển sinh năm 2009 của ba môn khối B là 21 điểm, nghĩa là hệ số T khối B của em sẽ là: 21/30=0,7.
Bước 3 - Ước đoán kết quả thi ĐH
Sau khi đã có điểm học tập của từng khối thi, hệ số T, các em bắt đầu tính toán mức điểm ước đạt của mình ứng với khối thi đã chọn cho kỳ thi sắp tới. Cách tính dựa trên công thức: điểm học tập của khối thi nhân với T. Ví dụ, với điểm học tập khối B của em là 25,5 điểm và hệ số T là 0,7, điểm ước đạt của em là 25,5 x 0,7 = 17,8 điểm.
Tiếp theo em tìm những ngành phù hợp với sở thích nghề nghiệp và có điểm chuẩn phù hợp với mức điểm ước đạt của mình, lưu ý thêm các thông tin về ngành, nơi đào tạo, vị trí việc làm, mức học phí, tổ chức thi hay xét tuyển... để quyết định ngành sẽ dự thi. Như vậy biết lượng sức mình và quyết tâm thì cơ hội thành công cao nhất sẽ luôn mỉm cười với các em

Tác giả bài viết: NT